Przetargi i zamówienia: Budownictwo

UWAGA: TEN ARTYKUŁ MA WIĘCEJ NIŻ 3 MIESIĄCE.
SPRAWDŹ AKTUALNY STAN PRAWNY LUB SKONTAKTUJ SIĘ Z AUTOREM.

Naginanie prawdy jako podstawa wykluczenie z postępowania

Tematem artykułu jest analiza możliwości wykluczenia wykonawców z postępowania na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 17 PZP w przypadku przypisania im tzw. winy nieumyślnej. W ramach publikacji wskazane zostaną również skutki wystąpienia takiego zawinienia.

Art. 24 ust. 1 pkt 17 PZP stanowi o wykluczeniu wykonawcy, gdy informacje wprowadzające zamawiającego w błąd przedstawione zostaną w sposób zawiniony, przy czym wystarczające jest wykazanie winy nieumyślnej w postaci:

  1. lekkomyślności – rozumianej jako brak zamiaru co do bezprawnego działania, jednak przy świadomości, że działanie może naruszać prawo, lub
  2. niedbalstwa – kiedy wykonawca wprost nie przewiduje skutku, jakim jest wprowadzenie zamawiającego w błąd, podczas gdy skutek ten mógł i powinien był przewidzieć.

Kwestia ta została poruszona w jednym z tegorocznych wyroków Krajowej Izby Odwoławczej.  KIO podkreśliła, że należyta staranność profesjonalisty nakłada na wykonawcę, który składa ofertę, dokumenty i oświadczenia, obowiązek upewnienia się czy deklarowany w nich stan rzeczy odpowiada rzeczywistości.

Na poparcie swojego stanowiska KIO przywołała również regulacje unijne, dotyczące wzrostu znaczenia oświadczeń własnych wykonawców. Powołała się przy tym na dyrektywy 2014/24/UE i 2014/25/UE. Zgodnie z w/w regulacjami należy stosować wyższy miernik oceny związany z rzetelnością prezentowanych przez wykonawców danych, w szczególności przy analizie prawdziwości informacji przedkładanych w toku postępowania.

Należy wyraźnie podkreślić, że uznanie, iż doszło do lekkomyślności lub niedbalstwa, pozostaje w kwestii ocen zamawiającego. Jest to o tyle problematyczne, że nie dysponuje on w rzeczywistości środkami pozwalającymi przedstawić dowody na stopień winy wykonawcy. Pomocnym będzie więc dokonanie zestawienia informacji przedstawionych przez wykonawcę z oczekiwaniami zamawiającego.

Kiedy będzie można przypisać wykonawcy lekkomyślność lub niedbalstwo? Wówczas gdy przyjmiemy, że działający z należytą starannością wykonawca powinien mieć świadomość, że przedstawione informacje nie odpowiadają oczekiwaniom zamawiającego, a mimo to potwierdził okoliczność przeciwną.

Przykładem działania jakie zostało uznane przez KIO za wprowadzenie zamawiającego w błąd było zadeklarowanie przez wykonawcę, że osoby, które miałyby pełnić funkcje na budowie posiadają doświadczenie w sprawowaniu określonej funkcji. Deklaracja taka okazała się nieprawdziwa, gdyż na wcześniejszych budowach realizaowanych przez wykonawcę nie było przewidzianych funkcji wymaganych przez zamawiającego w tym konkretnym postępowaniu. Wykonawca zaś błędnie przyjął, że pomimo braku określonej funkcji na budowie może spełnić dany wymóg poprzez osoby, które wykonywały obowiązki wchodzące w zakres obowiązków osób pełniących inne niż wymagane przez zamawiającego funkcje (np. zamiast funkcji specjalisty ds. roszczeń wykazywano się doświadczeniem konsultantów).

W związku z powyższym, należy przyjąć, że jeżeli wykonawca poprzez złożenie oświadczenia o konkretnej treści w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawi informacje wprowadzające w błąd zamawiającego, mogące mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w toczącym się postępowaniu, to zasadnym jest jego wykluczenie na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 17 ustawy PZP.

Klaudia Woźniak

Klaudia Woźniak

PRAWNIK